SPSS Analizi Nasıl Yapılır?

Öğrenciler ve araştırmacıların birçoğu SPSS analizlerinin nasıl yapıldığı konusunda bilgileri yoktur. SPSS analizi yapmak için iyi bir istatistik bilgiye sahip olmak lazım. SPSS tez analizi nasıl yapılır? SPSS Analizi için ilk adım nedir? Tez için SPSS sonuçları nasıl yorumlanır? 

Neden SPSS Programı?

SPSS için en belirgin kullanım, istatistiksel testleri çalıştırmak için kullanmaktır. SPSS, en yaygın kullanılan istatistiksel testlerin tümüne sahiptir. Bu nedenle, herhangi bir matematiksel denklemi elle yapmanız gerekmeyecektir. Bir istatistiksel test çalıştırdığınızda, ilgili tüm çıkışlar veri çıkış dosyasında görüntülenir. Ayrıca, gelişmiş istatistiksel dönüşümler yaparak verilerinizi de dönüştürebilirsiniz. Bu, normalde dağıtılmayan veriler için özellikle yararlıdır.

Sosyal bilimler ve birçok alanda istatistiksel paket olan SPSS, nicel araştırmalarda sıkça kullanılan bir yazılımdır. SPSS'den önce araştırmacılar elle veri setlerinde istatistiksel testler yapmak zorunda kalırdılar ve böylece çok zaman ve enerji kaybetmiş olurdular. Ancak, SPSS bu işlemi otomatikleştiriyor. 

 SPSS Analizi Nasıl Yapılır?

Birçok araştırmacı SPSS veri analizlerini kendi yapar. SPSS anket  analizleri nasıl yapılır diye sorarsanız sizin yapmak istediğiniz analize bağlı ama her SPSS tez analizinin belirli adımları vardır. Tez için analizde ilk adım veri toplama ve onun organizasyonudur. 

1- Veri Toplanması ve Organizasyonu

Araştırmaya bağlı olarak verinin nasıl toplandığıda farklı olabilir. Örneğin sosyal bilimlerde Anket yapılarak veri toplanır. Tıp çalışmalarında ise hastaların bilgilerine bakılarak veriler toplanabilir. Eğer anket kullanarak veri toplanacaksa, dikkat edilmesi gerekenler : 1-Anketin hipotezlerini tanımlama 2-Anketin amacını kapsayan sorular tasarlamak ve 3-Kişiler arasında rastgele sorular yayınlama, konularına dikkat edilmelidir. Tabi pandemiden sonra Google formlar ile anket toplama daha popüler hale gelmiştir ve ölçekler için veri toplama Google form yolu ile yapılmaktadır.  

2- Veri Girişi

SPSS genellikle araştırmacılar tarafından veri girişi aracı olarak kullanılır. SPSS'deki veri girişi ekranı, diğer elektronik tablo yazılımlarına çok benzer. Ama Excel kullanılarak da veri girişi yapmak çok yaygımdır ve bir çok SPSS veri girişi için Exceli kullanır. 

3- Analizin Yapılması

Veri toplanıp SPSS'deki veri sayfasına girildikten sonra, verilerin analizi yapılır. İlk adım verilerin normal şekilde dağıtılıp dağıtılmadığını belirlemek için normallik testleri yapılır. Daha sonra frekans dağılımlarını oluşturabilirsiniz. Frekans dağılımı bir çıktı dosyasında görüntülenir. Tablolar dışa aktarabilir ve yazdığınız bir araştırma makalesine yerleştirebilirsiniz. Bu nedenle, bir tablo veya grafiği yeniden oluşturmak yerine tabloyu veya grafiği doğrudan SPSS'den veri çıkış dosyasından alabilirsiniz. 

SPSS analizi nasıl yapılır dediğimizde SPSS veri analizinde hangi testler kullanılmaktadır anlamına gelir. Onu bilmek içinde istatistik bilgilerin olması lazım. Bu adımda verilerin normalliği ve hipotezlere göre doğru testler seçilip uygulanır.  

Bu analiz ve testlerin her biri kullanılabilir: Tanımlayıcı Analizler, Varyans Analizi (ANOVA, ANCOVA, MANOVA, MANCOVA), Ki-Kare Testleri, Korelasyon (İki Değişkenli, Pearson, Spearman, Phi) , Regresyon (İkili, Hiyerarşik, Doğrusal, Lojistik, Çok Değişkenli ve Kademeli), Düzenleyici Rolü Analizi, Faktör Analizi (keşfedici ve Doğrulayıcı) ve Güvenilirlik Analizi. Mesela resimdeki örnekte görüldüğü gibi, MIOT ve PIOT ölçeklerinin toplam puanının mesleki duruma göre farklılık gösterip göstermediğini incelemek için Tek Yönlü ANOAVA testi kullanılmıştır. Tek Yönlü ANOAVA testinin nasıl kullanıldığı ise adım adım bu fotoğrafta gösterilmiştir. 

4- Analizlerin Tablolaştırması